Asoosama

Ateetee

Featured

Headline

Hiibboo

Home » Featured, Walaloo

NAN IYYA

Submitted by on January 10, 2011 – 8:50 pmNo Comment

Taammanaa Bitimaa irraa*

Nan iyya, nan iyya
Uu’uu labsa biyyaa
Waayee biyyaa na muddee
Onnee tiyya daran hiddee
Kunoo na iyyisiisa
Dhiiga keessa lixee
Hidda kiyya mixee
Gubee na dirqisiisa!

Iyyi-koo iyya imimmaanii-ti
Imimmaan-koo imimmaan dhiigaa-ti
Dhiigni-koo dhiiga qulqulluu
Kan ilmoo namaa-ti!

Lammii-kootu hidhamee
Saba-kootu hudhamee
Biyya-kootu takaalamee
Uummata-kootu cancalamee
Qeyee-kootu akkas onee
Mana-koo keessa yeeyyiin sonee
Bosona kiyyatoo gubatee
Aadaa kiyyatoo huqqatee
Yeeyyiitoo beela biyya fidee
Bashootu yeeyyiitti michoomee
Yeeyyiitu foon namaatiin coomee
Anoo kanaafan iyyaa
Na dhagayi yaa biyya!

Yoon iyye maalum qaba
Silaawoo jarri hudhee
Miila lachuuwoo hidhee
Uummata-koo gadqabaa?

Nan iyya, nan iyya
Uu’uu labsa biyyaa
Iyyeen iyya hundatti dabarsa
Saba kiyyan guutumatti labsa
Kan rafen uu’uu-dhaan dammaqsa!

Hamma kokkeen na madaawutti
Hamma qooqni na hurraawutti
Laga gamanaa gamaatti
Muummee garanaa garasiitti
Qeyee Oromoo hundatti
Biyyoota Kuush maratti
Galmaa fi caffeetti
Manaa fi bakkeetti
Bokkuu fi calleetti
Odaa fi siiqqeetti
Waddeessaa fi caaccuutti
Imaamaa fi kallachatti
Coqorsaa fi bunatti
Alaabaa Oromiyaatti
Faajjii saba kiyyaatti
Gaggadoodeen iyya
Miiddhaa saba kiyyaa!

Ilaa, haa-beeku dhaloonni qubee:
Kunoo, biyya jarri gube
Eekaa, haqaa-mirga jarri hube
Aayyoo jarri ukukkube
Obboleettilee jarri soqole
Obboleessilee jarri fonqole
Jaarsa waggaa saddeettamaa
Karchalleetti waxalamu
Jaartii waggaa saddeettamaa
Dirrishii garafamu
Oromiyaa jiituu hongeeffamte
Harmilee jaraan madeeffamfte
Nan iyyaa, iyyi-koo bira haa dhaabatu
Yoon iyyuu dhiise
Adabaddhee ciise
Ayyaanni warra gorra’amee anaa gaafatu!

Iyya-koo haa dhagawu
Reeffi kan jagnootaa
Ekeraan gamnootaa
Mee iyya-koo haa caqasu
Na wajjin iyyee iyyee
Waayee biyyaa-biyyee
Kan dhagawuu dide haa kakaasu
Kan beekaa rafe haa dammaqsu
Na waliin biyya kaasee haa labsu!

Gaarran mara koree
Laggeen hunda maree
Goorolee cufa qaxxaamuree
Sululoota mara addaan-muree
Nan iyya, nan iyya
Uu’uu labsa biyyaa!

Yoo namni na dide
Yookaan callisa fide
Bineeyyii Oromiyaa marattan
Shimbirroolee fi allaattiittan
Horii alaa manaattan
Xiqqaa guddaa saaniittan
Gadoodee iyyaddha
Harmaa fi harkaa Aannooleen waammaddha
Daabee Calanqoo fi Gullalleettan
dhaammaddha!

Nan iyya, nan iyya
Uu’uu saba kiyyaa:
Nuu fidaa tokkummaa
Nuu kennaa wajjummaa
Dhugoomsaa jaarmaya
Maaloo-kaa hidhannoo
Uggum yaa filannoo
Safuu yaa waliigaltee
Uu’uu yaa waliimarartee
Jedheetan iyyaddha
Iyyaddheen labsaddha
Jiraa fi kan du’en waammaddha!

Halkan homaan raffu
Guyyaas homaan taa’u
Gaddeen hunda keessan laba
Manneen cufa keessan gala
Iyyaan imimmaan dhangalaasa
Qeensan fuula of-cireen
Dhiiga-koo gayyaasa!

Ani gonkumaa hin dhiisu
Takkallee gad hin ciisu
Hanga saba kiyyarraa
Cancalli cicciramutti
Hanga biyya kiyyarraa
Kiyyoon baafamutti
Hamma bilisummaan gonfatamutti
Hamma walabummaan uffatamutti
Hamma birmadummaan mirkanaawutti
Nan iyya, nan iyya an iyya-koon dhiisu
Dagaddhee gaaf tokkollee gadin-ciisu!

Uu’uu yaa biyya uu’uu!
Uu’uu yaa biyya uu’uu!
—!

Barliin, 26. 07. 08

QALBEEFFATA QALBOO:

Dubbiftoota jaalatamoo fi kabajamoo,

Walaloon kun bara kanaa olitti kaayame keessa yoo walaleeffamellee, ergasii haalli Oromiyaa keessaa daran hammaachaa dhufee jira. Kunoo, amma warri Wayyaanee daboo alaa-manaa waammatanii lafa Oromoo akka dullacha masqalaatti qircachaa, qircisiifachaa jiru. Ilaa, ijuma keenya duratti qutee-bulaan Oromoo qeyee akaakilee fi abaabilee isaa irraa buqqifamaa jira. Awwaalli abbootii fi haadhotii keenyaa buqqifamuun araddaan kabaja-qabeessi salphifamaati jira. Lafti Oromoo lafee Oromoo waan taheef, namni lafa Oromoo saammatu nama lafee Oromoo caccabsee raammatu. Kunoo, uummanni keenyayyuu kana callisee hin fudhannee, fincilaa fi diddaa jalqabee jira. Inni raasaa kana (jidduu kana) Oromoon Sulultaa tokkoomee irree isaa nafxanyoota Wayyaanee irratti kaase, fincilan ani baanu kana agarsiisa. Kanaaf, mee walaloon kun finciltoota Oromoo kan durii fi kan ammaatii yaadannoo fi jajjabeessoo haa tahu!

Taammanaa Bitimaa

**************    //    **************

Leave a comment!

Add your comment below, or trackback from your own site. You can also subscribe to these comments via RSS.

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

You can use these tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar .